Reuters Enstitüsü ve İngiltere'nin Oxford Üniversitesi tarafından hazırlanan 2023 Dijital Haber Raporu, dünya genelinde haberlere olan ilginin azaldığını ortaya koydu. 2017 yılında insanların yüzde 63'ünün haberlere yoğun ilgi gösterdiği belirlenirken, bu oranın 2023 yılında yüzde 48'e düştüğü görüldü. Son altı yılda haberlere yoğun ilgi gösterenlerin sayısının yaklaşık yüzde 25 azaldığı tespit edildi. Rapor ayrıca dünya genelinde insanların yüzde 36'sının haberlerden bazen ya da sıklıkla kaçındığını ifade etti.
Geleneksel medya tüketimi, televizyon ve yazılı basın gibi, çoğu ülkede düşmeye devam ederken, çevrimiçi ve sosyal medya tüketimi bu farkı kapatamadı. Veriler, çevrimiçi tüketicilerin geçmişe kıyasla haberlere daha az eriştiğini ve daha az ilgi gösterdiğini gösteriyor.
Raporun yazarları, izleyicilerin ruh sağlıklarını korumak için iç karartıcı haberlerden uzaklaşmaya çalıştığını ve bu nedenle Ukrayna'daki savaş ve hayat pahalılığı krizi gibi önemli haberlerden seçici bir şekilde kaçınmaya devam ettiğini belirtiyor.
RAPORDA TÜRKİYE’DE YER ALDI
Türkiye'de yapılan ankete göre, dünya genelinde ankete katılanların yüzde 40'ı çoğu zaman haberlere güvendiğini söylerken, bu oran Türkiye'de yüzde 35 düzeyine indi. Türkiye'de basılı haber kaynakları olan gazete ve dergilerin oranı 2015 yılında yüzde 50 iken bu yıl yüzde 21'e düştü. Çevrimiçi haber kaynakları, sosyal medya dahil olmak üzere, düşse de hala yüzde 75 ile en yüksek haber kaynağı olarak öne çıkıyor. Televizyonun payı ise yüzde 75'ten yüzde 56'ya geriledi.
Raporun Türkiye ile ilgili bölümünde, medyanın büyük kısmının hükümet kontrolü altında olduğu, eleştirel seslerin dijital ve sosyal medyada da kısıtlandığından söz edildi. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün (RSF) hükümetin ‘internette neredeyse sistematik sansür’ politikası izlediği tespitine yer verilen Reuters raporunda, Türkiye’nin dünya basın özgürlüğü endeksinde 180 ülke arasında 165’inci sırada yer aldığı hatırlatıldı.
FACEBOOK DÜŞTÜ INSTAGRAM VE TIKTOK’UN YÜKSELDİ
Haberler için en önemli sosyal medya platformu olarak Facebook dünya genelinde düşüş halinde olsa da hâlâ önemli bir yere sahip. Her hafta haber için Facebook’a erişenlerin sayısı son yedi yılda yüzde 42’den yüzde 28’e düştü. TikTok ve Instagram’ın kullanımında ise artış kaydedildi. Instagram artık dünya genelinde insanların yüzde 14’ü için, TikTok ise yüzde 6’sı için haber kaynağı. Çin merkezli sosyal medya platformu TikTok özellikle Asya-Pasifik, Afrika ve Latin Amerika’da daha hızlı tırmanışta. Türkiye’de ise haber kaynağı olarak YouTube’un ilk sırada yer aldığı sosyal medya platformlarının oranı şöyle:
YouTube: Yüzde 45
Instagram: Yüzde 40
Facebook: Yüzde 33
WhatsApp: Yüzde 28
Twitter: Yüzde 26
TikTok: Yüzde 10 ETKİLEŞİM DÜŞÜŞTE Rapora göre, açık sosyal medya platformlarında haberleri beğenme, paylaşma ve yorum yapma da düşüş halinde. Bu değişimin bir nedeni olarak, Facebook ve Twitter gibi platformlardaki çevrimiçi tartışmaların giderek daha toksik hale geldiği yönündeki algının artması gösterildi. Ancak, makale paylaşımı ve etkileşim süresi düşmüş olsa da bu, bu tür platformların terk edildiği anlamına gelmiyor.
Instagram: Yüzde 40
Facebook: Yüzde 33
WhatsApp: Yüzde 28
Twitter: Yüzde 26
TikTok: Yüzde 10 ETKİLEŞİM DÜŞÜŞTE Rapora göre, açık sosyal medya platformlarında haberleri beğenme, paylaşma ve yorum yapma da düşüş halinde. Bu değişimin bir nedeni olarak, Facebook ve Twitter gibi platformlardaki çevrimiçi tartışmaların giderek daha toksik hale geldiği yönündeki algının artması gösterildi. Ancak, makale paylaşımı ve etkileşim süresi düşmüş olsa da bu, bu tür platformların terk edildiği anlamına gelmiyor.
