Osmanlı’nın son yıllarına, iki dünya savaşına ve Cumhuriyet’in her dönemine tanıklık eden 108 yaşındaki Muazzez İlmiye Çığ’ın bir kitap fuarındaki sohbeti yeniden gündem oldu.
Çığ’ın kitap imzalatmak için gelen bir hayranı iyi niyetle “kendinize iyi bakın” diyerek ayrılmak istedi.
Bunu duyan Çığ, bilinçsizce söylenen bu söze tepki göstererek : "Söylemeyin şu Amerika'dan gelen lafı. Amerikalı, Atatürk'e sormuş 'Bizden ne alırsınız?' Atatürk de 'Biz maymun değiliz, kendimize ihtiyaç duyduğumuz şeyi kendimiz yaparız?” dedi
Söz konusu ifadeler Atatürk’ün gerek siyasi gerekse ekonomik olarak tam bağımsızlığı ne kadar çok önemsediğini kanıtlar nitelikte.
MUAZZEZ İLMİYE ÇIĞ KİMDİR? Muazzez İlmiye Çığ, ilkokula Çorum'da başladı. Daha sonra ailesiyle birlikte Bursa'ya taşındılar. Bursa'da özel bir okul olan Bizim Mektep'te Fransızca ve keman dersleri aldı. 1926'da sınavla Bursa Kız Muallim Mektebine (Bursa Kız Öğretmen Okulu) girdi. 1931 yılında mezun oldu ve babasının da öğretmenlik yapmakta olduğu Eskişehir'e tayin oldu. Eskişehir'de öğretmenlik mesleğini 4.5 yıl yaptı. Muazzez İlmiye Çığ, 15 Şubat 1936 tarihinde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Hititoloji bölümüne kaydoldu. Nazi Almanyası'ndan Türkiye'ye iltica etmiş olan ve Ankara Üniversitesinde dersler veren Prof. Dr. Hans Gustav Guterbock'dan Hitit Dili ve Kültürü derslerini, Prof. Dr. Benno Landsberger'den Sümer ve Akad Dilleri ve Mezopotamya Kültürü derslerini aldı. 1940 yılında Ankara Üniversitesinden mezun olduktan sonra İstanbul Eski Şark Eserleri Müzesi Çivi yazılı Belgeler Arşivine uzman olarak atandı. Muazzez İlmiye Çığ, aynı yıl Kemal Çığ ile evlenmişti. Müzede çalıştığı 31 yıl boyunca meslektaşı Hatice Kızılyay ve Dr. F. R. Kraus ile birlikte müzenin deposunda bulunan Sümer, Akad ve Hitit dillerinde yazılmış on binlerce tableti temizleyip, sınıflandırıp numaralandırdı, 74 bin tabletten oluşan çivi yazılı belgeler arşivini oluşturdu, 3 bin tabletin kopyasını yapıp katalog halinde yayımladı. 1957'de Münih'teki Oryantalistler Kongresi'ne katılan Muazzez İlmiye Çığ, 1960'ta Heidelberg Üniversitesinde 6 aylık bir çalışma yaptı. 1965'te Roma'da sergilenen Hitit sergisini bu şehirden alarak Londra'ya götürdü. 1972'de emekliye ayrıldı. Emeklilikten sonra bir süre yurtdışında yaşayan Muazzez İlmiye Çığ, 1988'de Philadelphia'daki Asuroloji kongresine katıldı. Prof. Kramer'in History Begins at Sumer adlı kitabını Türkçeye çevirdi ve kitap 1990'da “Tarih Sümerle Başlar” adıyla Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı. Kitabın çok ilgi görmesi üzerine 1993'te çocuklara yönelik Zaman Tüneliyle Sümerlere Yolculuk da dahil Sümer ve Hitit kültürlerini tanıtan 13 kitap yazdı. Muazzez İlmiye Çığ 2000 yılında Fahri Doktor unvanına layık görüldü. Muazzez İlmiye Çığ'ın özel arşivi Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'ndadır."Kendine iyi bak"a Muazzez İlmiye Çığ'dan Atatürk referanslı yorum: "Söylemeyin şu Amerika'dan gelen lafı. Amerikalı, Atatürk'e sormuş 'Bizden ne alırsınız?' Atatürk de 'Biz maymun değiliz, kendimize ihtiyaç duyduğumuz şeyi kendimiz yaparız?' demiş."
— Aykırı (@aykiricomtr) December 24, 2022
