İlber Ortaylı'dan İBB'nin satın aldığı Fatih portesi yorumu

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), Londra’da bir açık artırmada satışa çıkan Fatih Sultan Mehmet’in portresini 770 bin sterline (yaklaşık 6 milyon 500 bin TL) satın almış, Fatih’in döneminden kalma 3 tablodan birini İstanbul’a getirmişti.

Gentile Bellini’nin eseri olduğu düşünülen portrede, Fatih’in karşısında duran kişiye dair iki tahmin yürütülüyordu. Bunlardan birincisi, o kişinin Fatih’in üç oğlundan biri olduğu yönünde, diğeri de Avrupalı bir diplomat olabileceği yönündeydi.

Habertürk’e konuk olan tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, konuya dair bir açıklama yaptı. Ortaylı, Fatihin karşısındaki kişinin, oğlu Cem Sultan olduğunu belirterek, "Cem Sultan'ı fatih sultan mehmet seviyordu ve yetenekleri konusunda kendisine yakın buluyordu" ifadelerini kullandı.

Programın diğer konuğu olan tarihçi Prof. Dr. Nurhan Atasoy da İlber Ortaylı’ya katıldığını belirterek, portrede Fatih’in karşısındaki kişinin Cem Sultan olduğunu ifade etti.

PORTRENİN ÖZELLİKLERİ
Gentile Bellini'nin en önemli resimleri arasında sayılan ve tuval üzerine yağlı boya çalışılmış yapıtın eni 33,4, boyu ise 45,4 santimetre. Tablonun sağ alt köşesinde Latin harfleriyle not düşülen tarih ise 25 Kasım 1480.

Öte yandan Fatih Sultan Mehmet'in portresinde yer alan ikinci kişinin kim olduğu hala bilinmiyor. Christie's müzayede salonunda İslam ve Hindu Sanat Eserleri sorumlusu olarak çalışan Sara Plumby'e göre, tablodaki kişinin kim olduğu hakkında iki farklı teori bulunuyor. Bunlardan birincisi ikinci figürün, padişahın üç oğlundan biri olduğu. Ancak, tablodaki ikinci kişinin II. Mehmet ile arasındaki yaş farkının az olması bu iddiayı çürütüyor. Diğer iddianın sahipleri ise tablodaki figürün beyaz tenli ve tıraşlı olmasından yola çıkarak, Batılı bir kişi olduğunu ileri sürüyor.

Fatih Sultan Mehmet, 1429-1507 yılları arasında yaşayan ressam Bellini'yi 1479 yılında İstanbul'a davet etmiş, resmini yapmasına izin vermeden önce onun yeteneğinden emin olmak için saraydaki farklı kişilerin resimlerini çizdirmişti. Fatih, İtalyan ressamın yeteneklerinden emin olduktan sonra kendi portrelerini çizdirmeye başlamıştı.