EGEHAN ERKÜN / İSTANBUL
Raporda, ‘Destekleyici Polislik Birimi Olarak Bekçiliğin Tarihsel Gelişimi’ , ‘Türkiye’de bekçiliğin asayiş olaylarına etkisi’, ‘Bekçiliğin Kurumsal Yapılanması ve Yeni Arayışlar’, ‘Destekleyici Polislik ve Dünyadan Uygulamalar’ başlıklarıyla yapılan araştırmalar kapsamında elde edilen bilgilere yer verildi.
BEKÇİ SAYISI KADEMELİ OLARAK ARTTI
2018 yılında mevzuatta yapılan değişikliklerle birlikte o zamana kadar valilikler tarafından yapılan bekçi alım ve eğitimleri, Polis Akademisi’ne devredilmişti. Raporda belirtilen verilere göre, 2018 yılındaki mevcut bekçi sayısı 11 bin 667 iken 2019 Mart ayı itibariyle bu sayı 21 bin 311’e yükseldi.
Ayrıca 2016 yılında İstanbul, Diyarbakır, Şırnak, Şanlıurfa, Mardin ve Hakkari olmak üzere sadece 6 ilde uygulanan çarşı ve mahalle bekçilik sistemi, 2018 yılında 20 ilde uygulanmaya başlanmıştı. 2019 Mart ayı itibariyle ise Türkiye genelinde 81 ilde uygulanır hale geldi.
BEKÇİLERDEN ASAYİŞE ÖNEMLİ KATKI
Yayımlanan raporda, 2016 yılından itibaren çarşı ve mahalle bekçiliği sisteminin kademeli olarak Türkiye genelinde uygulanmasıyla birlikte, Bekçilerin asayiş birimlerine olan katkılarına da yer verildi.
Polis Akademisinin yayımladığı araştırma verilerinde, Türkiye genelinde yakalanan şahış sayıların 2016, 2017 ve 2018 yıllarındaki değişimleri de mercek altına alındı. Verilere göre, 2016 yılında 1 milyon 638 bin 274 suçlunun yakalandığı öğrenilirken, 2017 yılında bu rakamda %5’lik artış yaşandığı ve 1 milyon 721 bin 104 kişinin yakalandığı gözlendi. 2018 yılına bakıldığında ise bu rakamın bir önceki yıla göre %8’lik artış göstererek 1 milyon 858 bin 848’e ulaştığı görüldü. 2016 ve 2018 verileri kıyaslandığında ise 2018 yılında yaklaşık %13,46’lık bir artış yaşandığı bildirildi.
20 MİLYON ŞAHIS SORGULANDI
2018 yılı Ağustos ayı itibariyle, çarşı ve mahalle bekçileri tarafından, Türkiye genelinde 20 milyon 245 bin 834 şahıs sorgularken, 123 bin 230 şahsa adli işlem uygulandığı belirtildi. Aynı zamanda yapılan sorgu uygulamaları sayesinde, 2 bin 436 hırsızlık olayına müdahale edildiği, 686 kayıp çocuğun bulunduğu, bin 925 kayıp şahsın (18 yaş üstü) bulunduğu, 36 bin aranan şahsın yakalandığı veriler arasında yerini aldı.
Öte yandan, yapılan sorgular esnasında 191,246 gram toz uyuşturucunun, 19 bin 215 adet hap uyuşturucunun ele geçirildiği bildirildi. Aynı zamanda, 16 adet uzun namlulu silaha, bin 260 tabancaya, 2 bin 116 kuru sıkı tabancaya, 462 av tüfeğine, 15 bin 192 mermiye, 4 el yapımı patlayıcıya, 6 el bombasına ve 8 molotofa el konulduğu açıklandı.
VATANDAŞLAR GÜVENDE HİSSEDİYOR
Raporda verilen bilgilere göre, vatandaşlar, gece devriye gezen bekçilerin düdük sesini duyduğunda kendilerini daha güvende hissediyor. Psikolojik olarak gece boyunca onlara gelebilecek türlü güvenlik tehditlerini bertaraf edebilecek kişilerin olduğunu bilmelerinin daha huzurlu ve güvenli hissetmelerine neden olduğu belirtildi.
GENÇLER BEKÇİLERE KARŞI OLUMSUZ
Araştırmalarda ortaya çıkan önemli bir detay ise 20’li yaşlardaki gençlerin bekçilere karşı olumsuz denebilecek duygu ve düşünceler beslemesi oldu. Gençlerin, çarşı ve mahalle bekçilerinin kamudaki düzeni sağlama görevlerinin farkına varmakta güçlük çektikleri ifade edilirken, gece devriyesindeki bekçilere karşı zorluk çıkarttıkları ifade edildi.
BEKÇİLER, ‘BEKÇİ’ UNVANINDAN RAHATSIZ
Yayımlanan raporda, unvan ve kıyafetler konusunda da bekçilerin bir takım isteklerinin bulunduğu dile getirildi. Unvan konusunda; ‘bekçi’ kelimesinin sahip oldukları görev ve yetkileri yansıtabilecek güçte olmadığını ifade eden bekçiler, kendilerine ‘mahalle polisi, mahalle muhafızı, koruma polisi, polis yardımcısı’ gibi unvanların verilmesini istiyor.
BEKÇİLERDEN ARAÇ İSTEĞİ
Çarşı ve mahalle bekçilerin sorunları ve isteklerinin de yer aldığı araştırma raporunda, bekçilerin, motorlu araç isteklerinin bulunduğuna da yer verildi. Bekçilerin, bazı illerde çok büyük mahallelerin olması nedeniyle acil olarak bir noktaya intikal etmeleri gerektiğinde, ya yetişemediklerini ya da geç müdahale etmek zorunda kaldıklarını ifade ettiği öğrenildi.
Raporda, ‘Destekleyici Polislik Birimi Olarak Bekçiliğin Tarihsel Gelişimi’ , ‘Türkiye’de bekçiliğin asayiş olaylarına etkisi’, ‘Bekçiliğin Kurumsal Yapılanması ve Yeni Arayışlar’, ‘Destekleyici Polislik ve Dünyadan Uygulamalar’ başlıklarıyla yapılan araştırmalar kapsamında elde edilen bilgilere yer verildi.
BEKÇİ SAYISI KADEMELİ OLARAK ARTTI
2018 yılında mevzuatta yapılan değişikliklerle birlikte o zamana kadar valilikler tarafından yapılan bekçi alım ve eğitimleri, Polis Akademisi’ne devredilmişti. Raporda belirtilen verilere göre, 2018 yılındaki mevcut bekçi sayısı 11 bin 667 iken 2019 Mart ayı itibariyle bu sayı 21 bin 311’e yükseldi.
Ayrıca 2016 yılında İstanbul, Diyarbakır, Şırnak, Şanlıurfa, Mardin ve Hakkari olmak üzere sadece 6 ilde uygulanan çarşı ve mahalle bekçilik sistemi, 2018 yılında 20 ilde uygulanmaya başlanmıştı. 2019 Mart ayı itibariyle ise Türkiye genelinde 81 ilde uygulanır hale geldi.
BEKÇİLERDEN ASAYİŞE ÖNEMLİ KATKI
Yayımlanan raporda, 2016 yılından itibaren çarşı ve mahalle bekçiliği sisteminin kademeli olarak Türkiye genelinde uygulanmasıyla birlikte, Bekçilerin asayiş birimlerine olan katkılarına da yer verildi.
Polis Akademisinin yayımladığı araştırma verilerinde, Türkiye genelinde yakalanan şahış sayıların 2016, 2017 ve 2018 yıllarındaki değişimleri de mercek altına alındı. Verilere göre, 2016 yılında 1 milyon 638 bin 274 suçlunun yakalandığı öğrenilirken, 2017 yılında bu rakamda %5’lik artış yaşandığı ve 1 milyon 721 bin 104 kişinin yakalandığı gözlendi. 2018 yılına bakıldığında ise bu rakamın bir önceki yıla göre %8’lik artış göstererek 1 milyon 858 bin 848’e ulaştığı görüldü. 2016 ve 2018 verileri kıyaslandığında ise 2018 yılında yaklaşık %13,46’lık bir artış yaşandığı bildirildi.
20 MİLYON ŞAHIS SORGULANDI
2018 yılı Ağustos ayı itibariyle, çarşı ve mahalle bekçileri tarafından, Türkiye genelinde 20 milyon 245 bin 834 şahıs sorgularken, 123 bin 230 şahsa adli işlem uygulandığı belirtildi. Aynı zamanda yapılan sorgu uygulamaları sayesinde, 2 bin 436 hırsızlık olayına müdahale edildiği, 686 kayıp çocuğun bulunduğu, bin 925 kayıp şahsın (18 yaş üstü) bulunduğu, 36 bin aranan şahsın yakalandığı veriler arasında yerini aldı.
Öte yandan, yapılan sorgular esnasında 191,246 gram toz uyuşturucunun, 19 bin 215 adet hap uyuşturucunun ele geçirildiği bildirildi. Aynı zamanda, 16 adet uzun namlulu silaha, bin 260 tabancaya, 2 bin 116 kuru sıkı tabancaya, 462 av tüfeğine, 15 bin 192 mermiye, 4 el yapımı patlayıcıya, 6 el bombasına ve 8 molotofa el konulduğu açıklandı.
VATANDAŞLAR GÜVENDE HİSSEDİYOR
Raporda verilen bilgilere göre, vatandaşlar, gece devriye gezen bekçilerin düdük sesini duyduğunda kendilerini daha güvende hissediyor. Psikolojik olarak gece boyunca onlara gelebilecek türlü güvenlik tehditlerini bertaraf edebilecek kişilerin olduğunu bilmelerinin daha huzurlu ve güvenli hissetmelerine neden olduğu belirtildi.
GENÇLER BEKÇİLERE KARŞI OLUMSUZ
Araştırmalarda ortaya çıkan önemli bir detay ise 20’li yaşlardaki gençlerin bekçilere karşı olumsuz denebilecek duygu ve düşünceler beslemesi oldu. Gençlerin, çarşı ve mahalle bekçilerinin kamudaki düzeni sağlama görevlerinin farkına varmakta güçlük çektikleri ifade edilirken, gece devriyesindeki bekçilere karşı zorluk çıkarttıkları ifade edildi.
BEKÇİLER, ‘BEKÇİ’ UNVANINDAN RAHATSIZ
Yayımlanan raporda, unvan ve kıyafetler konusunda da bekçilerin bir takım isteklerinin bulunduğu dile getirildi. Unvan konusunda; ‘bekçi’ kelimesinin sahip oldukları görev ve yetkileri yansıtabilecek güçte olmadığını ifade eden bekçiler, kendilerine ‘mahalle polisi, mahalle muhafızı, koruma polisi, polis yardımcısı’ gibi unvanların verilmesini istiyor.
BEKÇİLERDEN ARAÇ İSTEĞİ
Çarşı ve mahalle bekçilerin sorunları ve isteklerinin de yer aldığı araştırma raporunda, bekçilerin, motorlu araç isteklerinin bulunduğuna da yer verildi. Bekçilerin, bazı illerde çok büyük mahallelerin olması nedeniyle acil olarak bir noktaya intikal etmeleri gerektiğinde, ya yetişemediklerini ya da geç müdahale etmek zorunda kaldıklarını ifade ettiği öğrenildi.
