Türkiye'de Montrö tartışılırken ABD, Karadeniz'e savaş gemisi göndermeyi düşünüyor

TAKİP ET

Doğu Avrupa'da Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan gerilim tırmanırken ABD'den tansiyonu yükseltecek bir açıklama geldi. Türkiye'de Montrö Boğazlar Sözleşmesi tartışılırken ABD Savunma Bakanlığı'nda görevli yetkili, "Karadeniz'e savaş gemisi gönderebiliriz" dedi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise ABD'nin gelecek hafta savaş gemisi yollayacağını doğruladı.

Rusya'nın Ukrayna sınırına asker ve mühimmat yığmasıyla birlikte başlayan gerilim giderek tırmanıyor. Kiev ve Moskova hattında yaşanan gerilime birçok ülke farklı açıklamalarla müdahil olurken dün gece ABD’den tartışmayı şiddetlendirecek bir açıklama geldi.

Türkiye'nin boğazlardaki egemenliğini hakimiyet altına alan ve Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkelerin savaş gemilerinin Karadeniz'e geçişini kısıtlayan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ülkemizde tartışmaya açılırken,  ABD Savunma Bakanlığı’nda görevli üst düzey bir yetkili, ABD’nin Karadeniz’e birkaç hafta içerisinde savaş gemisi gönderebileceğini duyurdu.

İsmini açıklamak istemeyen yetkili ABD’nin Rusya’nın karşısında Ukrayna’ya destek olmak ve birlik mesajı vermek için böyle bir hamle yapmayı planladığını söyledi.

MONTRÖ DOLAYISIYLA TÜRKİYE KİLİT KONUMDA
ABD donanmasının Karadeniz’de rutin olarak devriye gezdiğini vurgulayan yetkili Karadeniz’e savaş gemisi yollamanın ise “Moskova’ya, ABD’nin gelişmeleri yakından izlediği” mesajını vereceğini söyledi. Ankara'dan ise önemli bir açıklama geldi.

DIŞİŞLERİ'NDEN AÇIKLAMA
Dışişleri Bakanlığı konuya ilişkin yaptığı açıklamasında, "Tarafımıza Montrö Sözleşmesine Uygun olarak 2 ABD savaş gemisinin Karadeniz’e çıkacaklarına dair 15 gün önceden Diplomatik kanallardan bildirim yapıldı. Gemiler 4 Mayıs’a kadar Karadeniz’de kalacaklar" ifadelerini kullandı.

"HEMEN MÜDAHALE ETMEK İSTİYORUZ"
Öte yandan CNN’e konuşan yetkili ABD Donanması’nın Karadeniz üzerindeki uluslararası hava sahasında gözlem uçuşlarına devam edileceğini de söyledi. Yetkili böylelikle ABD’nin Rusya’nın denizdeki faaliyetleri ile birlikte Kırım’daki askeri pozisyonlarının da izlendiğini dile getirdi.

Çarşamba günü ABD’ye ait iki adet B-1 uçağı Ege Denizi üzerinde bir operasyona katılmıştı. ABD’li yetkili, “Rusya’nın saldırıya geçeceğini düşünmüyoruz fakat eğer işler değişirse biz orada müdahale etmeye hazır olmak istiyoruz” dedi. Yetkili bölgedeki durumun kısa bir sürede değişebileceğinin farkında olduklarını da vurguladı.

BIDEN YÖNETİMİ TEMASTA
İnternet üzerinden yapılacak bir iklim zirvesine davet haricinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile iletişime geçmeyen ABD Başkanı Joe Biden ve yönetimi bu süreçte Ukrayna ile sık sık iletişim kurdu.

Geçen haftalarda Biden, Dışişleri Bakanı Tony Blinken, Savunma Bakanı Lloyd Austin, Genelkurmay Başkanı Mark Milley ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Ukraynalı mevikdaşlarıyla görüşme gerçekleştirdi.

GERİLİM 2014’TEN BERİ SÜRÜYOR
Ukrayna-Rusya sınırında olan ve Ukrayna’nın Donetsk ve Lugansk kentlerinin de içinde olduğu Donbas bölgesinde 2014 yılından beri bir gerilim sürüyor. 2014’te bölgedeki Rus nüfusu ve Rusya yanlılarının tek taraflı olarak bağımsızlıklarını ilan etmelerinin ardından bölgede çatışmalar başladı.

Rusya yanlısı ayrılıkçılar ile Ukrayna ordusu arasında 7 yıldır devam eden çatışmalar son haftalarda yoğunlaştı. 2014 yılından beri 3 binden fazla sivil yaşamını yitirirken her iki taraftan yaklaşık 30 bin asker de öldü.

Ukrayna parlamentosu, 7 yıl önce Kırım’ın ilhakı ve Donbas’ta yaşanan çatışmalar ile birlikte Rusya’yı saldırgan ülke olarak tanımlayan yasaya onay vererek ilişkilerin kopma noktasına gelmesine sebep olmuştu.

Halen Donbas’ta yaşanan gerilimin çözümüne ilişkin müzakereler Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı aracılığıyla yürütülse de taraflar arasında Temmuz 2020’de varılan ateşkes anlaşması ihlal edilmeye devam ediyor. Özellikle son dönemde çok sayıda asker yaşamını yitirirken başta NATO ve AB olmak üzere birçok Ukrayna’ya destek mesajı vermişti.

abd montrö karadeniz rusya ukrayna boğazlar savaş gemisi amerika